Cały dom to jedna myśl, starannie zrealizowana.

01Skorupa

Jedno betonowanie, żadnych łączeń, żadnej folii.

Ściany i dach odlewa się jako jedną ciągłą bryłę z betonu wodoszczelnego. Hydroizolacją jest sam beton, więc nie potrzeba ani osobnej folii hydroizolacyjnej, ani osobnej folii przeciwradonowej.

Ma to znaczenie z dwóch powodów. W budynku podziemnym folia hydroizolacyjna jest najczęstszym miejscem awarii po latach, a nieszczelności pod ziemią nie da się po prostu naprawić, trzeba ją odkopać. Rezygnacja z folii pozwala przy tym zaoszczędzić na budowie około 30 000 euro.

Beton zawiera domieszkę krystalizującą: gdy powstanie rysa włoskowata, materiał w kontakcie z wodą tworzy kryształy i zamyka ją. Przerwy robocze uszczelnia bentonit, który pęcznieje w ten sam sposób. A ponieważ mieszankę dobieramy do rzeczywistej pogody w dniu betonowania, wiąże bez rys.

Problem radonu rozwiązuje pomiar i szczelna betonowa bryła, a nie folia, która się starzeje i rwie.

• Bez folii hydroizolacyjnej
• Oszczędność około 30 000 €
• Ochrona przed radonem bez folii

Przez pierwsze dwa lata było trochę wilgotno, jak w każdym nowym domu. Teraz wilgotność utrzymuje się w okolicach 50 procent i jest stabilna.

Właściciel domu Talpa

02Ziemia

Ogrzewa i chłodzi sama ziemia.

Grunt wokół domu i nad nim to nie tylko zasypka. To akumulator, który magazynuje ciepło słoneczne przez całe miesiące.

Latem utrzymuje wewnątrz od 21 do 24 stopni bez klimatyzacji, nawet gdy na zewnątrz jest 40. Zimą temperatura w środku nie spada poniżej 15–18 stopni, całkowicie bez ogrzewania.

Ponieważ dużą część tej pracy przejmuje ziemia, stosujemy mniej więcej połowę izolacji potrzebnej w typowym domu pasywnym: przy każdej budowie około 40 procent mniej materiału i mniejszy wbudowany ślad węglowy.

Ta sama masa, która magazynuje ciepło, sprawia też, że dom jest cichy. Większość ścian i cały dach znajdują się pod ziemią, a hałas z ulicy zostaje za nimi, na zewnątrz.

• 21–24 °C przez cały rok
• Około 40% mniej izolacji
• Około 90 dni grzewczych

Jesteśmy budowlańcami, nie kuśnierzami.

Martin Pribila · założyciel i konstruktor

03Dach

Działka, na której Państwo budują, wraca na dach.

Każdy dom zajmuje kawałek ziemi. Zielony dach oddaje większość tej powierzchni z powrotem: jako łąkę, warzywnik albo ogród z drzewami w grubszej warstwie ziemi.

Zatrzymuje wodę deszczową na Państwa działce, zamiast odprowadzać ją do kanalizacji, czego coraz więcej urzędów już nie tylko zaleca, ale wprost wymaga. Latem osłania beton przed słońcem, a zimą chroni go przed mrozem, dzięki czemu skorupa przez cały okres użytkowania pozostaje w umiarkowanej temperaturze. A ponieważ jest to grunt, a nie pokrycie dachowe, nie ma tu nic, co kiedyś trzeba będzie wymienić.

• Deszcz zatrzymany na Państwa działce
• Łąka albo ogród
• Brak pokrycia do wymiany

A

Łąka: od 8 do 15 cm ziemi, rozchodniki i trawy, bez podlewania, bez pielęgnacji.

B

Ogród: 40 cm ziemi i więcej, rabaty i mniejsze drzewa, podlewane własną wodą domu.

04Światło

Światło aż w głębi domu.

Układ wnętrza wywodzi się z megaronu Sokratesa, który dalej udoskonaliliśmy. Pomieszczenia dzienne są z przodu, za południowym przeszkleniem na pełną wysokość. Sufit jest z przodu wyższy, a z tyłu niższy, dzięki czemu światło dzienne sięga od 6 do 8 metrów w głąb, najbardziej rano i wieczorem, kiedy naprawdę są Państwo w domu.

Zadaszony taras osłania przed wysokim letnim słońcem, a niskie zimowe słońce wpuszcza prosto do wnętrza. Okna dachowe i świetliki o wymiarze co najmniej 80 × 80 cm doświetlają pomieszczenia w głębi. Każde pomieszczenie mieszkalne sprawdzamy pod kątem miejscowych przepisów o oświetleniu dziennym, pomieszczenie po pomieszczeniu, bo to właśnie przesądza o pozwoleniu na budowę domu podziemnego.

Od strony północnej nie ma okien, ponieważ okno północne traci energię, a światła daje bardzo mało. Rezygnacja z niego to nie kompromis. To właśnie dzięki temu strona południowa może być tak hojnie przeszklona. Jeden z naszych domów ma jedno okno południowe o długości 17,5 metra.

• 6–8 m światła dziennego w głąb domu
• Okna dachowe od 80 × 80 cm
• Brak okien od północy

W salonie często jest więcej światła, niż naprawdę potrzebujemy.

Właściciel domu Talpa

VI

Lato: taras zatrzymuje wysokie słońce

XII

Zima: niskie słońce wpada głęboko do wnętrza

05Powietrze

Świeże powietrze bez maszyn.

Powietrze wpływa oknami i mikrowentylacją, przechodzi przez dom i dzięki efektowi kominowemu wychodzi przewodem w tylnej części dachu. Bez wentylatora, bez prądu.

Typowy dom pasywny opiera się na centrali rekuperacyjnej. My jej nie stosujemy, bo masa ziemi wokół domu sama wyrównuje temperaturę, a właśnie po to istnieje rekuperacja.

Ponieważ powietrze stale się porusza, nie dochodzi do kondensacji, nawet tam, gdzie izolacja jest cieńsza niż w zwykłym budynku. Wilgotność przez cały rok utrzymuje się na poziomie 45–65 procent, a radon i CO2 uchodzą razem z powietrzem, zamiast się gromadzić.

Jeśli miejscowe przepisy wymagają wentylacji mechanicznej, zamontujemy ją. W działaniu domu nie zmieni to prawie nic.

• Wilgotność 45–65%
• Bez prądu
• Bez serwisu

06Woda

Dom, który zatrzymuje własną wodę.

Woda deszczowa powoli przesiąka przez ziemię na dachu, co trwa około 24 godzin, i gromadzi się pod domem w warstwie o pojemności od 3 do 7 metrów sześciennych.

Stamtąd razem ze ściekami z gospodarstwa domowego trafia do oczyszczalni hydrofitowej, która usuwa około 99 procent zanieczyszczeń. Pracę, którą w innym przypadku wykonywałaby oczyszczalnia z pompami i prądem, wykonują tu rośliny i żwir.

Oczyszczona woda nawadnia ogród na dachu, a może też zasilać pralkę i toalety. Około 90 procent wody wraca do ziemi, a faktycznie zużywa się tylko około 10 procent.

Woda deszczowa zostaje na Państwa działce, a właśnie tego coraz więcej gmin dziś nie tylko zaleca, ale wręcz wymaga.

• 24 godziny w ziemi
• 99% oczyszczenia
• 90% wraca do ziemi